د ین ما نی از ا د یا ن متروکه و فرا موش شده ا ست . تا نیم قرن قبل در میان عوام خبری از

مانی و دین او نبود و در بین خواص هم جز احتمالی ما خوذ از کتب عربی و فارسی معلوم نبود.

د ر ا یران ما نی را نقا ش خوانده ا ند و قهر مان داستا نهای ا فسا نه ای و تشبیها ت شاعرا نه

می دانند.

تولد ما نی  :

محل تولد ما نی د قیقا مشخص نیست ولی به هر حا ل در قسمت جنوبی با بل بوده ا ست .  به  ظن

قوی د ر سال 216 مسیحی متولد شده . نویسند گان مغربی ما نی را ا یر ا نی می شما رند البته به

 د لیل اینکه تبعه ا یران بود و به علاوه از نژ اد ایرانی بود از طرف مادر یا پدر با خانواده اشکا نی

قرابت داشت . پدرش فتک ( فا تک ) از همدان آمده بود و در طیسفو ن مستقر شده بود و نام مادرش

Carossa بود .

بعثت مانی :  

مانی در سنه 228-229 مبعوث شد . در 12 سالگی ملکی از جانب خدا به او ظاهر شد ( همزا د –

قرین ) و به او امر کرد  خود را برای وظیفه ای که برای ا و مقرر شده آ ماده کند .مانی د ر 25

سالگی دعوت خود را آغاز کرد و ابتدا  ا بتدا سفری به هند کرد و مراکزی را برای د ین خود

 تاسیس نمود .

وفات مانی :

مانی بعد 26 روز که به دستور بهرام پسر هر مز شاه در  زنجیر بود در 14 فوریه سنه 276مسیحی

وفات کرد . وی 60 سال عمر کرد که زمان وفات وی طبق اسناد به دست امده روز دو شنبه 4 شهریور

ساعت 11 بوده است . بعد کشتن مانی سرش را برید ند و از دروازه جند یشاپوراویختند و جسد ا و را

مثله کردند . در زمان اسلام این دروازه را دروازه مانی می گفتند .

کتب مانی  :

1-      انجیل بزرگ ( انگلیون )

2-      کنز الحیات یا کنز الا حیاء ( سمیتها )

3-      مجموعه مراسلات یا منشورات ( دیوان = دیبهان )

4-      سفر ا لا سرار = رازان

5-      فر ا قما طیا ( پرا گما طیا ) = اسفار ( رسائل علمی و منظم تاریخی

6-      گیگانتیون = سفره ا لجبابره = کوان

7-      ادعیه و اوراد = آفرین ها

8-      شا پور گان = به فارسی

9-      اردهنگ ( ایقون ) = مجموعه تصا ویری از خود مانی

صومعه یا معبد ما نویان :

صومعه مرکب از 5 طالار بوده است که یکی برای کتب و تصاویر است و یکی برای روزه

و بیا نا ت و یکی برای پرستش و اعتر ا فات  و یکی برای پر ستش و اعتر ا فا ت و یکی

برای مو منین مریض تخصیص داده می شود .

مراتب و در جات مانویان :

مراتب مانوی عبارتند از : زروان – عیسی – وهمن – مانی – امام ( سارا ر) – معلم –

قسیس – شیوخ – کاتب – بر گزیده – سماعین

روزه و نمازهای ما نویان :

به ما نو یا ن فریضه ا ست نماز های 4 گانه یا 7 گان ( برای برگزید گان ) و شخص باید

با آب جاری یا غیر آن مسح کند و رو به آفتاب سرا پا بایستد .بعد از آن 12بار سجده کند

و بلند می شود و می ایستد و در هر سجده ورد مخصوصی را می گوید .

روزه 1 ماهه  مانویا ن در روز هشتم ماه قمری شروع می شده و یک ماه دوام داشته است

عید فطر مانویان همیشه در ماه مارس و خیلی نادر در یکی دو روز آخر فوریه می افتد که

 روز عید فطر را مانویان بما گویند  .

اساس تعلیم ما نویان :    

اساس تعلیم ما نی دو ریشه و سه دوره بود . دو ریشه نور و ظلمت است و سه دوره ماضی و

حال و استقبال است . نور و ظلمت دو تا وجود ازلی و ابدی مسقل هستند . در ابتدا آنها جدا

بود ند و لی در ماضی ظلمت رخنه ای در نور کرد و مقداری از نور مخلوط به ظلمت شد چنانکه

در حال هم همچنین است . معذالک یک وسیله ای برای تصفیه نور از ظلمت و حراست نور از

 رخنه و حمله جدید ظلمت در قلمروی نور پیدا شد . به طوری که در آینده دوباره این اصل از

 همد یگر جدا شود  .

نور شا مل همه چیز خیر است و نظم و صلح و فهم و لی در ظلمت همه چیز بد ، اغتشاش و

 مواد بی نظمی است  .

سلامت و شاد باشید .