محمد و ابليس دو سوي عشق الهي اند كه هر كدام بهري از نصيب شان

شده است

و هر كدام با بهر خويش عده اي را به سوي خويش مي خوانند . ابليس به

 ضلالت و محمد به هدايت .

راز آفرينش ابليس و محمد در اين است كه اين دو هر كدام اسمي از اسمائ

الهي و صفتي  از صفات اويند : (( اما هر گز دانسته اي كه خداي را دو نام

است : يكي ((الرحمن الرحيم )) و ديگر (( الجبار متكبر )) از صفت جباريت

ابليس را در وجود آورد و از صفت رحمانيت محمد را .پس صفت رحمت ؛

 غذاي احمد آمد و صفت قهر و غضب غذاي ابليس .))

(( در تفسير عين القضات ؛ ابليس با دو صدا رو برو بود ؛ يكي كه او را به

 سجده ادم دعوت مي كرد و آن ديگر ي كه از عالم غيب به گوش مي رسيد كه

((جز من را سجده مكن ))؛آشكارا وي را به سجده ادم و در نهان او را از اين كار

باز مي داشت .... عصيان ابليس از ديدگاه عين القضات امري اعتباري است و او در

حقيقت مومني است پاكباخته كه جز به معشوق خود نمي انديشد (( آن عاشق ديوانه

 كه تو او را ابليس مي خواني در دنيا ؛ خود نداني كه در عالم الهي او را به چه نام

خوانند ؟؛ اگر نام او بداني ؛ او را بدان نام خواندن خود را كافر خواني .دريغا چه

 مي شنوي ؟ اين ديوان خداي را دوست مي داشت .محك محبت داني كه چيست ؟

يكي بلا و قهر و ديگري ملامت و مذلت ؛ بر وي عرض كردند ؛ قبول كرد در ساعت .

اين دو محك است كه نشان عاشق صادق است )) .

در نظر عين القضات اين طوق لعنتي كه بر گردن ابليس افتاده است ؛ براي او گرامي

ترين هديه هاست چه از جانب معشوق است . از نظر عين القضات كسي كه به ماهيت

 و كيفيت هديه معشوق بيانديشد عاشق نيست . عاشق حقيقي آن كسي است كه گليم

سياه و سفيد رحمت و لعنت در نظرگاهش يكي باشد (( و هر كه اين فرق داند ؛ در

 عشق هنوز خام است .)) عين القضات ياد اوري مي كند كه مباداد بر ابليس صلوات

دهند ؛ زيرا تحفه او از دوست لعنت امده است و او لعنت را دوست دارد .

كتاب ذره و خورشيد

تاليف دكتر داريوش صبور